15 februari 2013: Perdu Leest Langzaam nr. 1... van alle angst ontdaan

Met: Hans Groenewegen, Joost Baars, Hélène Gelèns en Han van der Vegt.

In het middelpunt staat één recent verschenen bundel. Een dichter draagt voor. Drie sprekers verhouden zich tot het werk en doen elk in tien minuten hun leeservaring uit de doeken. Daarna gaan dichter, sprekers en publiek met elkaar in gesprek.

Eén bundel, een dichter, drie referenten en een publiek. Dit vormen de basisingrediënten van een nieuw programma in Perdu. Voor de eerste aflevering selecteerde Perdu de bundel van alle angst ontdaan van Hans Groenewegen. Deze rijke bundel verscheen in 2011 bij Uitgeverij Wereldbibliotheek:

'met van alle angst ontdaan vindt hans groenewegen een talige ruimte om uitersten samen te brengen. angst dringt zich op en lost op. dood bezet en een mens laat los. verlies gaat samen met blijvende liefde. mythisch is tegelijk reëel leven. woorden vinden velerlei muziek. gedichten zijn met hun vele vormen geconcentreerd en helder. taalgebruik en beelden zijn concreet en brengen in beweging.'

Voor de tweede aflevering van Perdu Leest Langzaam selecteert Hans Groenewegen een net verschenen bundel. De dichter van het door hem geselecteerde werk kiest een bundel uit voor aflevering drie. En zo wordt het stokje steeds doorgegeven. Voor elke aflevering geldt dat u ruim de gelegenheid krijgt tot het stellen van vragen.

Perdu moedigt de bezoekers aan de bundel van te voren goed te lezen. Wie de bundel meeneemt naar Perdu, ontvangt maar liefs 50% korting op het toegangskaartje.

Over de dichter
Hans Groenewegen is dichter en essayist. Zijn poëzie is samengebracht in grondzee (2000), lichaamswater (2002), en gingen uit sterven (2005), zuurstofschuld (2008) en van alle angst ontdaan (2011). Van hem verschenen meerdere essaybundels, waaronder Met schrijven zin verzamelen. Over poëzie in de Lage Landen (2012), een bundeling van 33 essays over gedichten en hun dichters. Voor zijn poëziekritieken nam Hans Groenewegen in 2012 de Pierre Bayleprijs in ontvangst.

Over de sprekers:
Joost Baars is dichter, essayist en boekverkoper. Vorig jaar publiceerde hij het chapbook iemand anders. Hij schrijft voor de Poëziekrant en deRecensent.nl, maakt de bekroonde poëziepodcast VersSpreken, en geeft de volledig door crowdfunding gefinancierde reeks Halverwege Chapbooks uit.

Hélène Gelèns is afgestudeerd filosofe en dichter. Haar debuutbundel niet beginnen bij het hoofd verscheen in 2006 en haar tweede bundel zet af en zweef in 2010. Voor haar eerste bundel werd ze genomineerd voor de C. Buddingh'-prijs en in 2010 won ze de Jan Campertprijs met haar tweede bundel.

Han van der Vegt is dichter, vertaler, essayist en schrijver van kinderboeken. Hij schreef onder andere het lange gedicht Exorbitans (een epos over het gelijknamige ruimteschip), het epische gedicht De paladijnen, de bundel De zeilen van de aarde en het computerspelgedicht Wormgoor (over de mythe van Orpheus). In 2010 bracht hij samen met muzikant Jan Frans van Dijkhuizen een ruimteopera uit van Exorbitans. Veel van zijn gedichten heeft hij ook opgevoerd als avondvullende voorstellingen. Dit jaar verschijnt de vertaling die hij samen met Onno Kosters maakte van Seamus Heaney's District & Circle.


Entree: 10 euro / 5 euro voor vrienden, studenten, stadspashouders
Aanvang 20:30 uur; deur open 20:00 uur
Reserveren kan hier

8 februari 2013: Onbegrepen Lettergrepen: spreken, schrijven, poëzie

Met: Lasse Samström, Arnoud Rigter e.a.

    ‘Scheel Heveningen was een vlooi der prammen […] De gatbasten waren gezoodnaakt het land te verstraten en riepen in hun kloten buiten lont.’

Aldus de beginregels van een bekend Nederlands rijmpje. De omwisseling van lettergrepen leidt bij dit gedicht tot betekenisverwarring met een zekere hilariteit (of schunnigheid, zoals in de frase ‘een karige hut’) tot gevolg.

Velimir Khlebnikov, samen met Vladimir Mayakovsky een van de centrale figuren van de Russische Cubo-Futuristen, hanteerde in zijn poging de Russische taal te vernieuwen een vergelijkbaar principe. Dit principe staat bekend als zaum en wordt in het Engels aangeduid met de term ‘beyonsense’. Op basis van dit principe wilde Khlebnikov de Russische taal vernieuwen, om te beginnen in en door de poëzie.

Ook verlan, de Franse jongerentaal uit de Parijse achterbuurten, functioneert op basis van omkering van de lettergrepen, waardoor er een soort geheimtaal ontstaat. De ‘geverlaniseerde’ woorden zijn niet alleen sociale markers die de identiteit van een bepaalde groep taalgebruikers aanduiden, maar worden in enkele gevallen ook in de standaardtaal geïntegreerd. Taalverandering en –vernieuwing verlopen hierbij vooral via de gesproken taal.

Lasse Samström, in Duitsland bekend als de uitvinder van het genre ‘Schüttelprosa’ ziet poëzie als iets dat vooral gesproken en gehoord in plaats van geschreven en gelezen dient te worden. Voor verlan geldt min of meer hetzelfde. Daar recht tegenover staat de opvatting van Khlebnikov, die taalvernieuwing juist door geschreven poëzie wou bewerkstelligen.

Naast optredens van Lasse Samström en Arnoud Rigter biedt deze avond een reflectie op het verband tussen spreken en schrijven bij taaluitingen die van bovenbeschreven principe gebruik maken, met een taalkundige inslag maar betrokken op de literatuur.

Arnoud Rigter, dichter en beeldend kunstenaar te Eindhoven, heeft in uiteenlopende literaire tijdschriften gepubliceerd en zoekt de vernieuwing binnen de poëzie vooral op interdisciplinair vlak. Voor Perdu gaat hij op zoek naar de meerwaarde van nieuwe manieren van schrijven, waarbij hij ook aandacht zal besteden aan de mogelijkheid van een Nederlandse variant op Samströms ‘Schüttelprosa’.

Entree: € 10,-- / € 5,-- voor vrienden, studenten, stadspashouders
Aanvang 20:30 uur, deur open 20:00 uur.
Reserveren kan via deze link

31 januari 2013: 30+30 Dichtersmarathon

Met o.a. Anne Broeksma, Anne van Amstel, Anneke Brassinga, Daan Doesborgh, Daniël Vis, Dennis Gaens. Edwin Fagel, Emile den Tex, Emy Koopman, Erik Lindner, Frank Keizer, Geert Buelens, Han van der Vegt, Hannah Binsbergen, Hélène Gelens, Hans Groenewegen, Jan Baeke, Joost Baars, Jürgen Smit, Mark van der Schaaf, Martijn den Ouden, Mathijs Gomperts, Michiel van Kempen, Miek Zwamborn, Pim ten Bokkel, Ton van ’t Hof, Tonnus Oosterhoff.
 
Reserveren is noodzakelijk en kan alleen via de website van Perdu.

Dat poëzie niet moeilijk is, bewijst Perdu jaarlijks op Gedichtendag. Niet door zich op die dag te beperken tot de eenvoudigste poëzie, maar juist door de poëzie in al haar diversiteit aan te bieden op een manier die vooral de nieuwsgierigheid prikkelt. Podiumbeesten en prevelaars, anekdotici en hermetici, vaklui en avonturiers, groentjes en grijsaards: ze staan naast elkaar en door elkaar op deze nieuwe editie van de 30 + 30 Dichtersmarathon. Zestig zeer uiteenlopende dichters komen in ongeveer tweeënhalf uur in een onverbiddelijk ritme voorbij.

Het concept is uitermate eenvoudig: dertig Nederlandse dichters lezen elk drie gedichten voor: twee van henzelf en één van een zelfverkozen collega uit het buitenland. Bij het voorlezen wordt de poëzie niet onderbroken door aan- of afkondigingen, bio- of bibliografische informatie of entr’actes en intermezzo’s. Zo kan de aandacht van de luisteraar zich volledig op de poëzie zelf richten, die zich aan hem presenteert als een constante stroom in een onverbiddelijk ritme van ruim tweeënhalf uur.

Wiens aandacht toch even verslapt, haakt zo weer aan bij de eerstvolgende dichter. Een uitstekende gelegenheid om je onder te dompelen in poëzie uit Nederland en de rest van de wereld.

Aanvang 19:45 uur; zaal open: 19:15 uur
Entree: 10 euro / 5 euro (met vrienden-, studenten- en stadspas)
Reserveren kan hier.

21 december 2012: Het korte verhaal als kennistekort

Het is niet mogelijk om volledig overzicht te krijgen over het leven van anderen, terwijl we daar wel naar verlangen. Volgens de Amerikaanse filosoof Stanley Cavell is dit de drijvende kracht in veel verhalen. Marcel, de hoofdpersoon uit À la recherche du temps perdu, kan er bijvoorbeeld maar geen zekerheid over krijgen of zijn vriendinnetje Albertine niet lesbisch is.

Deze avond lezen drie schrijvers een verhaal voor, waarin een kennistekort wordt gethematiseerd. De verhalen worden speciaal voor de avond geschreven. Na afloop zullen de schrijver met elkaar spreken over zaken als het uitgangspunt van Cavell, over hoe zo’n verhaal tot stand komt, wat er in moet zitten en wat de status is van een concept bij het schrijven van korte verhalen.


Aanvang 20:30 uur; zaal open 20:00 uur.
Entree: 10 euro / 5 euro voor studenten, vrienden en stadspashouders
Reserveren.

14 december 2012: "U bevindt zich hier" - kaart, subject en politiek

Met: Lowie Brink, Julio Pastor en Peter van Lier

De geografische kaart verbeeldt evenzeer als het versluiert: het brengt gebieden en onderwerpen in beeld, maar vertekent tegelijkertijd, en laat delen achterwege. Doet bijvoorbeeld de hoekgetrouwheid van een Mercatorprojectie, en het nut ervan voor navigatie, ons geloven dat dit de juiste en exacte representatie van de aarde is? Of laat tevens de alomtegenwoordigheid van dit beeld ons geloven in deze verhoudingen? En wat zijn daarvan de implicaties?

Cartografische representaties hebben niet alleen een functionele achtergrond, maar bezitten veel meer dimensies. Tijdens deze avond zullen enkele hiervan in Perdu verder worden uitgewerkt, en het belang en de betekenis ervan besproken. Antiquaar Lowie Brink zal daartoe enkele van zijn klassieke schoolwandkaarten voor ons ontrollen. Hij neemt ons mee naar de geopolitieke strijd rond de Nederlandse koloniën in de jaren 1940-’60, en de wijze waarop die gestreden werd op het oppervlak van de kaart. Kunstenaar Julio Pastor voert ons voort, naar zowel zijn woonplaats Groningen als naar zijn geboortestad Mexico City. Op diverse manieren zoekt de kunstenaar in zijn werk naar de verbinding tussen zichzelf en de geografische ruimte. Tijdens de avond zal hij onder andere op dit aspect van subjectiviteit in de cartografische objectiviteit reageren. Dichter en filosoof Peter van Lier reflecteert in een bijzondere voorvertoning, speciaal voor Perdu, op nieuw, beeldend werk van Machteld van Buren. De kaart van Europese landen is daarbij uitgangspunt voor een haast archetypische karakterschets van het land. Ook zal Van Lier poëzie ten gehore brengen die geschreven is als reactie op dit beeldend werk. Op eigen wijze komt zo de verinnerlijking van de kaart aan bod.

De spanningen die in deze bijdrages naar voren komen, zijn al veel langer onderwerp van gesprek. Linguïst Alfred Korzybski stelde bijvoorbeeld in 1931 dat de kaart niet hetzelfde is als het gebied. Ofwel: ‘[d]e enige kaart die alles van het territorium getrouw weergeeft, is het territorium zelf’ (Vervloesem, 2008). Michel Houellebecq interpreteerde dit thema recentelijk in zijn roman La carte et le territoire (2010), waarin de kaart, en afbeeldingen daarvan, interessanter werden dan het gebied. De beperkingen, of wellicht juist daardoor de oneindige mogelijkheden van kaartrepresentaties, worden ook besproken door Jorge Luis Borges in zijn werk “Over de ijzeren gestrengheid van de wetenschap” (1970). Hij beschrijft treffend de onbruikbaarheid van een kaart die de werkelijkheid volkomen, en naar wetenschappelijke maatstaven ideaal, representeert.

Op deze avond zullen verschillende disciplines samen een thick description voortbrengen van de cartografische verbeelding. Hierin komen de politieke en ideologische posities aan bod, evenals subjectiviteit die onlosmakelijk verbonden is met ruimtelijke oriëntatie.

NB: Per abuis is in de Post Perdu van december ten onrechte Brigitta van Weeren als spreker voor deze avond vermeld. De juiste programmering staat op de website. Excuses voor het ongemak.

Aanvang 20:30 uur, zaal open 20:00 uur.
Entree: 10 euro / 5 euro voor studenten, vrienden en stadspashouders
Reserveren kan hier

7 december 2012: Masker, ontmasker - Terras 03

Met: Jaap Blonk, Han van der Vegt, Suzanne Doppelt, Patrick Nederkoorn.

De hedendaagse mediagebruiker verlangt naar ontmaskering. Vorig jaar was het Diederik Stapel, dit jaar Lance Armstrong en verschillende provinciale bestuurders. NRC Handelsblad presenteerde een nieuwe studie naar Adolf Eichmann onlangs zelfs als een ontmaskering: de ‘ijverige ambtenaar’ blijkt toch een rabiate antisemiet te zijn. Blijkbaar is dit wat de hedendaagse journalistiek en wetenschap doen: ze brengen een pijnlijke waarheid aan het licht.

De literatuur ontleent haar kracht nu juist aan haar ‘maskerende’ functie: ze spiegelt ons een verzonnen wereld voor, waarmee ze de wereld buiten de tekst aan het oog van de lezer lijkt te onttrekken. Of schuilt er in die maskerende functie juist de effectiefste ontmaskering die maar denkbaar is? Dingen die buiten de literaire tekst ongezegd of ongedacht moeten blijven, kunnen onder een fictief masker wél aan de wereld worden getoond.

Tijdschrift Terras stelde een nummer samen met de titel ‘Masker, ontmasker’, dat op deze avond wordt voorgesteld. Vier kunstenaars presenteren hun werk, waarin het om maskering draait, om onze angst en fascinatie voor wat verborgen is. Speciale gast is de Franse dichteres en fotograaf Suzanne Doppelt. Zij leest voor uit haar laatste bundel La plus grande aberration (2012), waarvan delen vertaald zijn in Terras. Daarnaast geven Han van der Vegt en Jaap Blonk poëzieperformances en is er een lezing van cabaretier en theatermaker Patrick Nederkoorn.

Wie de avond in Perdu bezoekt, ontvangt een exclusieve uitgave van Terras, waarin enkele van de teksten uit het nummer zijn opgenomen.

Aanvang 20:30 uur; zaal open: 20:00 uur.
Entree + Terras 03: 12,50 euro / 7,50 euro voor studenten, vrienden en stadspashouders
Reserveren kan hier.

6 december 2012: Heerlijk avondje met de Werkgroep Caraïbische Letteren

Met de betere Sinterklaasgedichten van Hilli Arduin, Giselle Ecury, Quincy Gario, Romeo Grot, Michiel van Kempen, Charl Landvreugd, Frans Lopulalan en de enige echte Nicolaas uit San Nicolas: Quito.
RESERVEREN AANBEVOLEN!

Dit jaar is hij gearriveerd in Roermond, de Goedheiligman, dus blijkbaar over de binnenwateren van Myra tot hij over de Maas ons land binnenvoer. Zijn de Zwarte Pieten ook hun richtingsgevoel kwijt of dartelen zij vrolijk langs dakrand en regenbuis? Gaat de traditie op de schop in de meerkleurenmaatschappij, of staat de harde hand van het Dordtse politiecorps symbool voor een hardnekkig beleden Hollands identiteitsbesef? Zien wij op Curaçao daar echt de bruine huid onder de zwarte schmink? En hoe doen ze dat dan in Spanje en Frankrijk met hun ijzeren tradities? De Werkgroep Caraïbische Letteren wil het weten, maar houdt de traditie van het Sinterklaasvers hoog. Dus treedt een keur aan woordkunstenaars aan voor een heerlijk avondje in het intieme literaire theater Perdu, met gasten uit binnen- en buitenland.

Vertaalster en natuurkundige Amparo Garcia Celma vertelt hoe de Spanjaarden de teloorgang van hun stierenvechten ervaren. Aart Broek heeft scherpe herinneringen aan de Antilliaanse Sint Nicolaas. En filosofe Solange Leibovici neemt ons mee naar Frankrijk, ze heeft veel nagedacht over Sinterklaas - die ze haat – en zet de Turkse baardman af tegen de lieve Kerstman uit la douce France.

Met surprises en Tony Chocolony-chocolade.
En muziek van het Sinterklaastrio!

Aanvang19:30 uur; zaal open 19:00 uur.
Entree: 10 euro / CJP 7,50 euro
Reserveren kan hier.