1 november 2013: Twee dichters: Anneke Brassinga en Peter van Lier

Met: Anneke Brassinga en Peter van Lier

Twee stemmen, twee oeuvres, twee ritmes, en ruim de tijd om tot klinken te komen. Dat zijn de ingrediënten van een nieuwe serie voordrachten die Perdu in de komende jaren zal organiseren. Het uitgangspunt is simpel: we nodigen twee dichters uit die we graag eens wat langer aan het woord laten dan normaal is bij Nederlandse poëzieavondjes. Niet na twee en een half gedicht onrustig moeten worden en hup naar het volgende item, maar een langdurige onderdompeling in de stroom van het werk van één dichter. En dan, na een pauze, nog eens. Na afloop van de voordrachten is er ruimte voor een nagesprek tussen de dichters en met het publiek.

Voor deze eerste editie hebben we Anneke Brassinga en Peter van Lier uitgenodigd. Twee lyrici, meesters in kortere vormen, maar met een zeer verschillend karakter. Tegenover Brassinga’s weerbarstig stromende poëzie, gemaakt met een oor voor de rijke muzikaliteit van Nederlandse woorden, staan de minutieuze volzinnen en scherpe aandacht voor de eenvoudigste woordjes van Van Lier, waarmee hij alledaagse bewegingen van mens en dier in taal en leven opspoort.

Anneke Brassinga is dichter, prozaïst, essayist en vertaler. In 2010 verscheen haar laatste bundel Ontij, een verzameling poëzie waarmee Brassinga ‘je virtuoos op het verkeerde been [weet] te zetten’, aldus Janita Monna in Trouw.

Peter van Lier is dichter, prozaïst en essayist. Zijn meest recente bundel, Hoor, verscheen in 2011 bij uitgeverij Van Oorschot. Samen met beeldend kunstenaar Machteld van Buren maakte hij enkele bundels beeldgedichten, onder meer Wisseling van de wacht (2011).

Entree: 10 euro / 5 euro voor vrienden, studenten, stadspashouders
Aanvang 20:30 uur; deur open  20:00 uur
Reserveren kan hier

25 oktober 2013: Dick Raaijmakers en De kunst van het machine lezen - revisited

Met Arjen Mulder, Mina Etemad, Dante Boon, Sytske van der Ster, Rutger Emmelkamp, Rune Peitersen, Daniël Rovers en Elma van Haren

Voortzetting van de Raaijmakers-reeks. In 2012 organiseerde Perdu in samenwerking met tijdschrift Terras een avond over ‘De kunst van het machine lezen’, een essay van Dick Raaijmakers dat in 1978 in Raster#6 werd gepubliceerd.

Deze avond borduurt hierop voort, maar richt zich vooral op het werk van Raaijmakers als bron van inspiratie voor de huidige generatie kunstenaars, dichters en academici. Welke perspectieven biedt het veelzijdige, eigenzinnige werk van Dick Raaijmakers (1930-2013), theoreticus en pionier op het gebied van elektronische muziek? Op deze als multidisciplinair spektakel opgezette avond gaan dichters, kunstenaars en academici in dialoog met het werk van Raaijmakers. De uiteenlopende bijdrages, variërend van gedichten en beeldend werk tot interactieve essays en performances, spelen met de mogelijkheden van hun eigen genre en ontmoeten elkaar op het snijvlak van kunst, muziek, literatuur en filosofie.

Arjen Mulder is bioloog en essayist. Hij is de samensteller (met Joke Brouwer en V2_Instituut voor de Instabiele Media in Rotterdam ) van de in 2008 verschenen monografie over Dick Raaijmakers.

Dante Boon is pianist en componist. Hij is verbonden aan de internationale componistengroep Wandelweiser die het werk van John Cage centraal stelt. Hij heeft vele uitvoeringen van wereldpremières op zijn naam staan.

Sytkse van der Ster is actrice en zangeres. Ze was in talloze televisieseries te zien en is oprichtster van de muziektheatergroep De meisjes Loos.

Elma van Haren is dichteres. Recente publicaties zijn Flitsleemte (2009) en Zacht gat in broekzak (2005). Sinds de dichtbundel De wiedeweerga (1998) schrijft ze ook voor kinderen. Ze ontving in 1988 de C. Buddingh'-prijs  voor haar debuut De reis naar het welkom geheten en in 1997 de Jan Campertprijs voor de bundel Grondstewardess.

Mina Etemad is letterkundige met bijzondere belangstelling voor het posthumanisme. Ze studeerde af aan de Universiteit van Amsterdam.

Rutger Emmelkamp is kunstenaar, docent en tentoonstellingsmaker. Zijn beeldend werk biedt ontmoetingen met ogenschijnlijk ingetogen maar in wezen eigenzinnige en onberekenbare objecten die hun eigen bestaan lijken te onderzoeken.

Rune Peitersen is beeldend kunstenaar. Door middel van fotografie, video en een Mobile Eye camera – een wetenschappelijke camera die de bewegingen van het oog registreert – onderzoekt Rune Peitersen de filosofie van het zien en de psychologie van het kijken. www.runepeitersen.com

Daniël Rovers is schrijver van de romans Elf en Walter en de essaybundels Bunzing en De figuur in het tapijt. Met Iannis Goerlandt vertaalde hij David Foster Wallaces postume roman De bleke koning. www.danielrovers.nl

Entree: 10 euro / 5 euro voor vrienden, studenten, stadspashouders
Aanvang 20:30 uur; deur open 20:00 uur
Reserveren kan hier

18 oktober 2013: Wandelen als esthetische praktijk

Met Wouter van Buuren, Liesbeth van Nes, Jacob Voorthuis e.a.

‘J’écris pour me parcourir’,  schreef Henri Michaux. Schrijven als wandeling door een landschap of het lezen als wandeling door een tekst: de verbanden tussen lopen en schrijven, lezen en denken worden in talloze teksten zichtbaar. En ook vanuit de filosofie is veel aandacht besteed aan dit onderwerp. De vraag is of en hoe wandelen als esthetische praktijk kan worden gezien. Wanneer er sprake is van menselijke beweging door een bepaalde ruimte, dan hebben we het over zich bewegen, een taalkundig reflexief werkwoord voor een potentieel reflexieve handeling.

Gustave Caillebotte - Rue de Paris, temps de pluie

Maar in hoeverre fungeert wandelen niet alleen als reflexief proces, maar ook als creatief proces? Welke nieuwe perspectieven openen zich wanneer men door de stad of de natuur wandelt? Wat zijn de filosofische grondslagen van waarneming die tijdens het wandelen worden beleefd? En hoe vertaalt zich dat in de kunst?

Liesbeth van Nes werkt als literair vertaalster. Onlangs vertaalde ze Marcher; Une philosophie van Frédéric Gros, in het Nederlands verschenen onder de titel Wandelen; Een filosofische gids. Haar eerste vertaling, een roman van Alfred Jarry, werd in 1994 door Perdu uitgegeven.

Wouter van Buuren is fotograaf en natuurkundige. Na zijn studie aan De Vrije Academie in Den Haag en het Amsterdams Centrum voor Fotografie exposeerde hij in verschillende (groeps)tentoonstellingen in heel Nederland. Zijn werk was ook te zien in New York en Miami. In zijn serie total landscapes gaat hij op zoek naar continuïteit en verandering bij het lopen door een landschap.  Zijn foto’s laten een perspectief zien dat zich aan het oog van de gewone kijker onttrekt.

Jacob Voorthuis is als universitair docent verbonden aan de Technische Universiteit Eindhoven, waar hij architectuurtheorie en filosofie doceert. In zijn onderzoek richt hij zich voornamelijk op gebruiksrelaties- het lichaam in relatie tot zijn omgeving, maar ook de relatie tussen het bruikbare en het poëtische.


Entree: 10 euro / 5 euro voor vrienden, studenten, stadspashouders
Aanvang  20:30 uur; deur open 20:00 uur
Reserveren kan hier

11 oktober 2013: 'Rijndorst'- presentatie DW B 2013, nr. 4, i.s.m. Perdu

Met: Lucas Hüsgen, Atte Jongstra, Jan van Mersbergen, Maud Vanhauwaert, Ben Zwaal en Miek Zwamborn

De Rijn: de levensader van imperialistisch Europa, de ‘trotse edele stroom’ die, in de woorden van Victor Hugo, ‘de gehele Europese geschiedenis weerspiegelde’. De rivier, die zich in Nederland eindeloos vertakt, heeft als eeuwenoude bron van inspiratie een mythische status in kunst en cultuur. Hoe kwamen de mythologieën over deze machtige rivier tot stand en wat zijn ze nog waard in een snel veranderend, eenentwintigste-eeuws Europa? Het nieuwste nummer van DW B, ‘Rijndorst’, bevraagt de mythe en blaast haar nieuwe levens in.

Tijdens deze avond wordt ‘Rijndorst’ gepresenteerd met voordrachten uit het nummer en nieuw werk. De avond wordt ingeleid door samensteller Bas Groes. Atte Jongstra is Rijnbuikspreker, Jan van Mersbergen zinkt de uiterwaarden in, Ben Zwaal laat de rivier spreken, Miek Zwamborn spit in een Rijn-herbarium, Lucas Hüsgen vertaalt werk van Stan Lafleur en onderzoekt trefpunten van mens en water, Maud Vanhauwaert maakt speciaal voor deze avond nieuw Rijnwerk.

Dit programma wordt mede mogelijk gemaakt door deBuren.

beeld: Miek Zwamborn

Bas Groes werkt als docent moderne Engelse literatuur aan de University of Roehampton te Londen. Hij schrijft sinds 1998 voor DW B en publiceerde een boek over globalisering en literatuur, McLiteratuur (Lemniscaat, 2004). Hij leidt 'The Memory Network', een onderzoeksproject dat (mens)wetenschappers en schrijvers bij elkaar brengt om nieuwe perspectieven op het geheugen in de 21ste eeuw te genereren. Onlangs verscheen de tweede editie van Ian McEwan: Contemporary Critical Perspectives (Bloomsbury Academic, 2013).

Atte Jongstra (1956) is schrijver, dichter en essayist. Bekende titels uit zijn oeuvre zijn Groente (roman, 1991), De tegenhanger (roman, 2003), Klinkende ikken (Privé-domein nr. 266, 2008), De heldeninspecteur (roman, 2010) en Kristalman. Multatuli-oefeningen (2012). Jongstra is vast medewerker van NRC Handelsblad, kernredacteur van DW B en momenteel gastcurator bij Rijksmuseum Twenthe te Enschede.

Jan van Mersbergen (1971) schreef zes romans, waarvan Naar de overkant van de nacht (2011) de meest recente is. Hij publiceerde verhalen in diverse tijdschriften en schrijft columns en artikelen voor kranten en weekbladen. Zijn werk is vertaald in het Duits, Frans en Engels. In 2011 won hij de BNG Nieuwe Literatuurprijs.

Maud Vanhauwaert (1984) volgde de opleidingen Woordkunst en Taal- en Letterkunde en de master Meertalige Professionele Communicatie in Antwerpen. Ze won al verschillende Poetry Slam-prijzen en in 2011 verscheen haar goed ontvangen debuutbundel Ik ben mogelijk bij uitgeverij Querido. ‘Een rijke, intense bundel’, aldus de Volkskrant.

B(en) Zwaal (1944) is dichter, theatermaker en regisseur. Hij was langdurig werkzaam bij bewegingstheater Bewth en debuteerde in 1984 met de bundel fiere miniature. Zwaal schrijft veel over het water, zo ook in zijn dit jaar verschenen bundel oever drinkt oever.

Miek Zwamborn (1974) verbindt beeld aan taal en visa versa. Landschap en geschiedenis spelen een belangrijke rol. Ze is redacteur van tijdschrift Terras en geeft les aan de Rietveld Academie. Dit jaar verscheen De duimsprong, een zoektocht door Europa in een combinatie van fictie en non-fictie.

Lucas Hüsgen (1960) is schrijver, dichter en vertaler. Hij schreef onder meer Deze rouwmoedige schoonheid (poëzie, 2005), Wat een romantische droom (essays, 2007), Plooierijen van geschik (roman, 2007) en De windbel (roman, 2012). Zijn essaybundel Nazi te Venlo (2011) werd bekroond met de J. Greshoff.

Entree: 10 euro / 5 euro voor vrienden, studenten, stadspashouders
Aanvang 20:30 uur; deur open 20:00 uur
Reserveren kan hier.

4 oktober 2013: Perdu leest langzaam #3: Rouw met diertjes van Astrid Lampe

Met: Astrid Lampe, Tonnus Oosterhoff, Willem Bongers-Dek, Frank Keizer en Anne Becking (gespreksleider)

In het middelpunt staat één recent verschenen bundel. Een dichter draagt voor. Drie sprekers verhouden zich tot het werk en doen elk in tien minuten hun leeservaring uit de doeken. Daarna gaan de critici en publiek met elkaar in gesprek.

Eén bundel, een dichter, drie referenten en een publiek. Dit vormen de basisingrediënten van Perdu leest langzaam. Voor elke aflevering geldt dat het publiek ruim de gelegenheid krijgt tot het stellen van vragen – lees de bundel vooral van tevoren!

Tijdens de eerste aflevering bespraken we de bundel van alle angst ontdaan van Hans Groenewegen. Voor de tweede aflevering selecteerde Perdu de bundel Liefde en aarde van Tom van de Voorde. De derde aflevering staat in het teken van Rouw met diertjes van Astrid Lampe. Die bundel verscheen afgelopen jaar bij Uitgeverij Querido.

‘Astrid Lampe blijft de dichter van regels die je als lezer binnenstebuiten keren (‘haar suiker plofjes in zijn mond’) maar keert in deze bundel voor het eerst zichzelf, tenminste: een ik, binnenstebuiten. Een ik die rouwt, die onderzoekt hoe het zijn kan: de dood. Maar wel op een compromisloze eigenzinnige manier: beweeglijk, onbevreesd voor het donker, voor ground zero, het hitteschild, het sluipend dier dat de geliefde meeneemt. ‘Nog even en de grond hoest wit een werveltje op’: zo dierbaar kan een beeld dan worden. Mind your step!’

Over de dichter:

‘'Ik wil in mijn gedichten schakelen, zodat je niet blijft hangen. Daardoor springt een andere betekenis los.”

Astrid Lampe is dichter, acteur en regisseur. In 1997 verscheen bij Querido haar debuutbundel Rib, genomineerd voor de C. Buddingh´- prijs. Hierop volgden De Sok Weer Aan (2000) en De Memen Van Lara (2002), beide genomineerd voor de VSB-poëzieprijs. Voor Spuit Je Ralkleur (2005), ontving Astrid Lampe in 2006 de Ida Gerhardt Poëzieprijs en in 2007 de Schrijversprijs der Brabantse Letteren. In 2008 verschenen de bundels PARK SLOPE / K'NEX studies en LIL(zucht).

Over de referenten:

Tonnus Oosterhoff is een gelauwerde dichter. In 1990 verscheen zijn poëziedebuut Boerentijger, dat bekroond werd met de C. Buddingh’-prijs. Nadien heeft hij zo ongeveer alle grote Nederlandse poëzieprijzen ontvangen, waaronder de VSB Poëzieprijs voor Wij zagen ons in een kleine groep mensen veranderen in 2003. In 2012 ontving hij voor zijn hele oeuvre de P.C. Hooftprijs.

Willem Bongers-Dek is literatuurwetenschapper, criticus en dichter. Hij geeft gastcolleges aan verschillende universiteiten (Boekarest, Jakarta, Sheffield, Utrecht). Daarnaast werkt hij als literair programmator voor het Vlaams-Nederlands Huis deBuren en als redacteur van citybooks (www.city-books.eu). Hij was hoofdredacteur van Vooys en is kernredactielid van DW B.

Frank Keizer is dichter, criticus, vertaler en redacteur. In zijn chapbook Dear world, fuck off, ik ga golfen neemt hij met harde gedichten onze maatschappij de maat. Met Maarten van der Graaff en Daniël Labruyère richtte hij in 2012 het online literaire periodiek Samplekanon. Bij Uitgeverij Perdu verscheen dit jaar de integrale vertaling die hij samen met Samuel Vriezen verzorgde van de bundel Disaster Suites van Rob Halpern.

Entree: 10 euro / 5 euro voor vrienden, studenten, stadspashouders
Aanvang 20:30 uur; deur open 20:00 uur
Reserveren kan hier.

27 september 2013: Vers van het mes XXVI

Met: Jeroen Theunissen, Leen Verheyen en Nickie Theunissen.

Al sinds 2003 nodigt Perdu nog niet gedebuteerde dichters uit om uit eigen werk voor te dragen en te reflecteren op hun dichterschap. Dat gebeurt tijdens de programmareeks Vers van het Mes. Sinds de vijfentwintigste editie is deze serie een internationale reeks met afleveringen in Amsterdam en Gent, georganiseerd door Perdu, het Poëziecentrum en deBuren.

Vers van het Mes is geen poetry slam, geen open podium, geen wedstrijd. De deelnemers krijgen de tijd en de gelegenheid zich uitgebreid te presenteren. Dit doen ze middels poëzievoordrachten en het uitspreken van een kleine poëtica over hun werk, het poëzielandschap en hoe ze zichzelf daarin zien.

We nodigen voor elke editie onontdekte Vlaamse en Nederlandse dichters uit. Daarnaast is er telkens een dichter te gast die optrad tijdens een van de vorige edities en inmiddels een indrukwekkend oeuvre heeft opgebouwd.

Jeroen Theunissen  is schrijver en deeltijddocent cultuurgeschiedenis aan de film- en theaterschool RITS. Het literaire werk van Jeroen Theunissen is tegendraads, maar wordt desalniettemin vaak geprezen. Hij publiceerde de dichtbundels Thuisverlangen (2005) en Het zit zo (2009). Eind maart 2013 verscheen zijn vierde roman, De omwegen, een complex familieverhaal en kroniek van onze tijd.

Theaterschrijfster en dichter Leen Verheyen (1984) studeerde drama aan het conservatorium te Gent en behaalde een bachelor in de wijsbegeerte (Universiteit van Antwerpen). Verschillende toneelstukken van haar hand werden opgevoerd. Ze schrijft theaterteksten, proza en poëzie. In haar indrukwekkende tekst Smallfilm (Braakland/ZheBilding) vinden deze drie genres elkaar terug in een beklemmende atmosfeer waarin de verantwoordelijkheid van de voyeur in vraag wordt gesteld.

De dichter Nickie Theunissen (1969) zat tussen tussen1988 en1994 op St Joost. de kunstacademie in Breda en studeerde filosofie in Leiden. Beide opleidingen laten hun sporen na in haar werk. In 2011 debuteerde zij in tijdschrift Tirade met negen gedichten en een jaar later verscheen het door haar geïllustreerde kinderboek De ontvoering van Mona Lisa. Afgelopen zomer rondde zij haar opleiding af aan de Schrijversvakschool Amsterdam met de bundel Lassoleegte.


Organisatie: deBuren, Perdu en het Poëziecentrum, met steun van de Nederlandse Taalunie

Entree: 10 euro / 5 euro voor vrienden, studenten, stadspashouders
Aanvang 20:30 uur; deur open 20:00 uur
Reserveren kan hier.

20 september 2013: Radicaal lezen - De zinnen van literatuur

Met: Gijsbert Pols, Aukje van Rooden, Daniël Rovers, Johan Sonnenschein en Gaston Franssen (gespreksleider).

‘Let’s talk about text, baby’ luidde het manifest dat Daniël Rovers in 2012 op De Reactor plaatste. Hij riep op literatuur weer te lezen en te bestuderen als een kunstvorm die de kracht heeft om met louter woorden werelden open te leggen én te ondermijnen. Daarvoor is allereerst aandacht nodig voor de esthetische opbouw van de literaire tekst, iets wat de laatste decennia steeds verder uit het blikveld van de literatuurwetenschap dreigde te verdwijnen. Dat de tijd is gekomen voor een hernieuwde aandacht voor de literaire tekst, met zijn hoogsteigen structuur, klank, ritme en beeldenschat, vindt ook een aantal jonge literatuurwetenschappers. Zij richten zich weer op de vorm van de tekst en het oeuvre, en komen zo tot nieuwe inzichten in de (politieke) werkelijkheid.

De avond wordt ingeleid door Gijsbert Pols die in een korte lezing zal ingaan op de vraag wat we kunnen leren van de traditie van het estheticisme, terwijl hij ook kritiek zal leveren op de terug-naar-de-tekst beweging die in de VS als New Formalism bekend staat.

Vervolgens gaan Aukje van Rooden, Daniël Rovers en Johan Sonnenschein op zoek naar het esthetische moment in de literatuur en de ideologische implicaties daarvan. Aan de hand van een fragment uit een literair werk dat hen aan het hart gaat, zullen ze laten zien hoe compromisloze aandacht voor de eigenheid van een tekst kennis kan verschaffen over de schrijver en de ideeëncomplexen die onherroepelijk aan tekst en oeuvre ten grondslag liggen. Op die manier wordt duidelijk dat literatuur een opening naar de wereld kan forceren en aldus de mogelijkheid van een alternatief ter sprake brengt.

Afsluitend is er een discussie onder leiding van Gaston Franssen. Over de slagkracht van esthetiek, de valkuilen van het formalisme en de mogelijkheid om uit syntaxis, woordkeus en metaforiek politieke en levensbeschouwelijke overtuigingen af te leiden. Met als centrale vraag: hoe wordt een terugkeer naar de tekst een stap vooruit?

Gaston Franssen is universitair docent Literature & Diversity aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij in 2008 promoveerde op het proefschrift Gerrit Kouwenaar en de politiek van het lezen.

Gijsbert Pols  is als literatuurwetenschapper verbonden aan de Freie Universität Berlin en publiceert regelmatig kritieken op, onder meer, De Reactor.

Aukje van Rooden  is filosofe en literatuurwetenschapper. Zij publiceerde in tijdschriften en verzamelbundels over de verhouding tussen literatuur en politiek bij onder anderen Maurice Blanchot en Jean-Luc Nancy. In 2010 promoveerde ze op het proefschrift: L'Intrigue dénouée. Politique et littérature dans une communauté sans mythes. Sinds 2012 is ze als universitair docent verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

Daniël Rovers is schrijver, onder meer van de romans Elf en Walter. In 2012 verscheen zijn boek De figuur in het tapijt. Op zoek naar zes auteurs, een bewerking van zijn proefschrift.

Johan Sonnenschein schreef het proefschrift Kentering wending knik. Dynamiek in modern dichterschap (Herman Gorter, M. Nijhoff, Willem Jan Otten). Hij werkt aan de Université de Liège en is redacteur van nY.

Entree: 10 euro / 5 euro voor vrienden, studenten, stadspashouders
Aanvang 20:30 uur; deur open 20:00 uur
Reserveren kan hier