Omdat we de lyriek nooit zijn kwijtgeraakt

De stelling van vanavond – Hoe kan lyriek worden teruggewonnen in een cultuur die een opeenstapeling en aaneenrijging van catastrofes is? – is problematisch. Ten eerste omdat we de lyriek nooit zijn kwijtgeraakt, dus waarom zou zij moeten worden teruggewonnen? Ten tweede omdat de stelling suggereert dat 'een cultuur die een opeenstapeling en aaneenrijging van catastrofes is' een negatieve invloed uitoefent op de lyriek, hetzij als oorzaak van het vermeende verlies of als belemmering bij de terugwinning ervan dan wel beide. Deze suggestie roept bij mij Adorno's uitdaging op, die we massaal hebben aangenomen: 'Nach Auschwitz ein Gedicht zu schreiben, ist barbarisch.' Waarmee ik ook wil zeggen dat de aanwezigheid van een negatieve invloed van catastrofes op de lyriek voor mij allerminst duidelijk is. Een lastige stelling dus, temeer omdat ik in een eerste reactie uitriep dat de Amerikaanse dichter George Oppen zijn leven lang worstelde met het antwoord op precies deze vraag. Wat is hier aan de hand?

De lezing die Ton van 't Hof afgelopen vrijdag hield tijdens het programma 'Het schandaal van de lyriek' is hier te downloaden.

12 november 2010 - Het schandaal van de lyriek

Met: Ton van 't Hof, Lucas Hüsgen e.a.

Ultimately the air is bare sunlight where must be found the lyric valuables
George Oppen in 'From disaster'

Wat is het schandaal van de lyriek? Voor Adorno, aan wie we deze indringende vraag te danken hebben, is het schandaal van de poëzie niet zozeer dat ze nog altijd geschreven wordt, na alle verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Het schandaal van de lyriek ligt in haar eigen barbaarsheid, in het besef dat ze, hoe kritisch ook, altijd medeplichtig is aan de catastrofe die ze ongedaan probeert te maken. Lyriek houdt dit schandaal zo altijd in stand – en dat is de werkelijke catastrofe.

De vraag is dan ook gerechtvaardigd of lyriek nog wel mogelijk is, als ze zich wil handhaven als kritische praktijk en niet louter de fictie van een ongeschonden vrijplaats in een verder volledig onttoverde wereld blijven hooghouden. Op deze avond ondervraagt Perdu drie hedendaagse dichters voor wie een dergelijke lyriek nog geen verloren zaak is. Hoe reflecteert hun poëzie het schandaal van de lyriek? En op welke wijze schrijft zij er juist tegenin?

Aanvang 20.30 uur; zaal open om 20.00 uur.

Voor reserveringen voor een plaatsje bij deze avond waarop kennelijk de vraag aan bod komt, de gerechtvaardigde vraag, of lyriek nog wel mogelijk is, als ze zich wil handhaven als kritische praktijk en niet louter de fictie van een ongeschonden vrijplaats in een verder volledig onttoverde wereld blijven hooghouden, klikt u hier.

5 november: Lees dat en herlees dat

Met Hélène Gelèns, Hans Groenewegen en Marc Kregting.
Presentatie en gesprek: Chris Keulemans.

Uitgeverij Perdu presenteert: Lees dat en herlees dat. Een keuze uit het beschouwend werk van Rein Bloem.


Lucas Hüsgen, de samensteller van het boek, zal op deze avond het eerste exemplaar overhandigen aan Marijke Bloem-Köhler, de weduwe van Rein Bloem. De avond opent met de film Aan het helder strand der zee, die Rein Bloem in 1992 maakte naar aanleiding van het gedicht Gorter aan zee van Hans Faverey. Na de overhandiging van het boek zullen de genodigde sprekers op eigen wijze een citaat of passage uit het boek onder de aandacht brengen waarvan zij vinden dat het gelezen en vooral ook herlezen moet worden. Chris Keulemans zal de avond presenteren en met de sprekers in gesprek gaan over hun keuzes.

Aanvang 20:00 uur; zaal open 19:30 uur.

Het maximum aantal reserveringen is al bereikt. U kunt zichzelf op een wachtlijst laten plaatsen door een mail te sturen naar perdu@perdu.nl o.v.v. 'Wachtlijst Rein bloem'.

Foto Rein Bloem door Roeland Fossen

Met de sprekers in gesprek gaan, ja.

29 oktober 2010 - Moderne Denkbilder

Met: Lonneke de Groot, Johan Herrenberg, Lucas Hüsgen, Josien Laurier, Matthijs Ponte, Daniël Rovers, David Sneek, Sake van der Wall en Marc de Wilde.

Perdu richt de aandacht op het vergeten literaire genre van het Denkbild. Door middel van voordrachten van vooraf uitgewerkte Denkbilder verkennen wij de actualiteit, de mogelijkheden en de kracht van deze complexe, uiterst kritische tekstvorm. Het genre wordt gewoonlijk geassocieerd met de Frankfurter Schule.
Algemeen beschouwd zou je de korte prozatekstjes kunnen omschrijven als miniaturen van ervaringen uit het moderne leven, literair vormgegeven en vol van kritische reflecties. De Denkbilder zijn zogezegd scherpe overpeinzingen van schijnbaar vergezochte details of irrelevante onderwerpen uit het moderne leven, meestal zonder plot, narratief of centraal subject, doch vol van theoretisch en kritisch inzicht. Een complex genre, eigenlijk zonder vaste definitie.
Om toch enige houvast te bieden, vroegen wij uiteenlopende sprekers naar voorbeeld van Walter Benjamin een actuele miniatuur te schrijven. Benjamins Denkbilder staan in direct contact met de traditie van de emblematiek. De avond zal ingeleid worden door Marije Koens.

Aanvang 20:30 uur; zaal open 20:00 uur.

...vergezochte details of irrelevante onderwerpen, meestal zonder plot... Reserveren kan via het onlineformulier op de Perdu-website. Klik.

22 oktober 2010: Wat was Raster?

Met Erik Lindner, Tonnus Oosterhoff, Barber van de Pol, Sven Vitse, Jacq Vogelaar, Miek Zwamborn e.a.


Twee jaar geleden werd het tijdschrift Raster opgeheven. Na dertig jaar ruimte te hebben geboden aan eigenzinnig werk uit binnen- en buitenland, kwam aan het tijdschrift (jarenlang niet weg te denken uit de Nederlandse literatuur) een einde.
Althans, in papieren vorm, want op 22 oktober wordt www.tijdschriftraster.nl gelanceerd, een digitaal archief dat de rijke geschiedenis van Raster ontsluit. Aan de website wordt in de toekomst een platform verbonden, dat kan uitgroeien tot een interactief literatuurdomein, opererend in dezelfde avontuurlijke geest als Raster.
Ter gelegenheid van de lancering komt Perdu met een programma waarin het Raster opnieuw toont. Met buitenstaanders en oud-medewerkers - auteurs, vertalers en redacteuren - blikken wij terug en kijken wij vooruit. Wat is de erfenis van Raster? En waar vindt de 'geavanceerde literatuur uit binnenland en vooral buitenland', zoals H.C. Ten Berge het verwoordde, nu onderdak?
Sven Vitse opent met een beschouwing over de betekenis van Raster. Literair werk is er van Tonnus Oosterhoff en Miek Zwamborn. Zij vonden in Raster een inspiratiebron en vertellen waarom. Barber van de Pol gaat in op de vertaalruimte die Raster bood. Oud-redacteur Jacq Vogelaar houdt de website ten doop. De presentatie is in handen van Erik Lindner.

Aanvang 20:30 uur; zaal open 20:00 uur.

Reserveren kan via het formulier op de Perdu-website. Klik daarvoor hier.

15 oktober 2010: Een dramatische liefde

De briefwisseling tussen Ingeborg Bachmann en Paul Celan

Met Paul Beers

In 2008 verscheen in Duitsland onder de titel Herzzeit de briefwisseling tussen de Roemeens-joodse Paul Celan (1920-1970), wiens vader en moeder in een kamp omkwamen, en de Oostenrijkse Ingeborg Bachmann (1926-1973). Beiden worden tot de belangrijkste Duitstalige dichters van de tweede helft van de vorige eeuw gerekend. Dat zij elkaar kenden en regelmatig ontmoet hebben, was bekend, niet dat zij in het verborgene een slepende en uiterst pijnlijke liefdesverhouding hadden. Die voltrok zich in de dertien jaar dat ze met elkaar contact hadden vooral per brief of zwijgend, want de belangrijkste en openhartigste brieven werden niet verstuurd, en zijn pas later in de nalatenschap boven water gekomen.

De brieven werden vertaald door Paul Beers, die eind jaren ' 80 al het literaire werk van Bachmann heeft vertaald - allang niet meer verkrijgbaar. Dat geldt niet voor de door Meulenhoff prachtig uitgegeven briefwisseling, die onlangs een herdruk beleefde en in Perdu verkrijgbaar is.

Aanvang 20:30 uur; zaal open 20:00 uur.

Reserveren voor deze avond in de eerste helft van de huidige eeuw kan hier

8 oktober 2010: VersSpreken Live met Martin Reints

VersSprekers: Joost Baars, Jan Baeke, Matthijs Ponte en Samuel Vriezen. 

Sinds november 2009 is er VersSpreken, een podcast (online radioprogramma) over poëzie, waarin vier dichters een half uur lang over één enkel gedicht praten. Daarbij wordt niet naar een finaal oordeel gezocht, maar middels de kracht van het gesprek wordt het leesproces zelf in kaart gebracht. Leesingangen worden verkend, getest en zo nodig verworpen. Zo wordt de luisteraar bij het gedicht betrokken en worden de mogelijkheden van het gedicht vergroot.

Presentatoren en initiatiefnemers Matthijs Ponte en Joost Baars nemen normaal gesproken hun programma op in de intimiteit van hun eigen woningen. Hun programma is te beluisteren via iTunes en via hun eigen website www.versspreken.nl. Met VersSpreken Live! brengen ze de formule nu voor de tweede keer naar het publiek en het publiek naar de formule.

Deze keer staat Martin Reints' bekende gedicht "Ballade van de winstwaarschuwing", uit zijn gelijknamige bundel, centraal. Reints zal aanwezig zijn om het gedicht voor te lezen.

Aanvang 20:30 uur; zaal open 20:00 uur.

Reserveringen voor een leesingang kunnen hier geplaatst worden.