Vrijdag 24 oktober 2008 in Perdu: De Lezer

Met: Hans Groenewegen, Annemieke Gerrist, Bas Geerts en Lonneke de Groot

De Perdu-reeks De Lezer is aan haar vijfde aflevering toe. Een kleine mijlpaal, die meer belooft, want in deze wonderlijke interviewformule is nog geen dichtersgesprek hetzelfde geweest, en er is geen enkele reden om aan te nemen dat dit in deze aflevering anders zal zijn.

De Lezer is een reeks poëticale vraaggesprekken tussen een dichter en een geoefende lezer, met één bijzonder kenmerk: het is de dichter die de vragen stelt over zijn eigen werk, De Lezer die antwoordt. Dat levert spannende, broeierige en soms ongelooflijke gesprekken op, met een totaal nieuwe insteek en een verrassend poeticaal resultaat. Nieuwe inzichten onstaan, zowel bij het publiek als bij de dichters zelf. Grenzen worden, tot het uiterste, afgetast: tussen een dichter en zijn werk, tussen lezer en dichter, tussen lezer en gedicht.

In deze aflevering ondermeer Hans Groenewegen over zijn nieuwe bundel zuurstofschuld, die op 2 oktober bij Uitgeverij Wereldbibliotheek is verschenen. Hij interviewt dichter, schilder en ontwerper Bas Geerts. Annemieke Gerrist bespreekt haar bundel Waar is een huis met Lonneke de Groot, curator en onderzoeker op het gebied van de fotografie.

Aanvang: 20.30 uur; zaal open: 20.00 uur

Vrijdag 17 oktober 2008: "De Vlaamse Beweging"

Met: Geert Buelens, Laurens Ham en Jeroen van Rooij

Het bestaan van Vlaanderen en Vlaamse identiteit is tegenwoordig iets vanzelfsprekends. Zelden beseffen wij in Nederland nog dat het Vlaams zijn van de Vlaming fel bevochten is. Slechts honderd jaar geleden waren bijvoorbeeld het openbaar bestuur en het hoger onderwijs in België uitsluitend in het Frans.

De Vlaamse beweging is de politieke stroming die vocht voor de emancipatie van de Vlaming in eigen land. Het politieke en het culturele zijn in de Vlaamse beweging nauw met elkaar verweven. De Vlaamse beweging gebruikte niet alleen de literatuur als spreekbuis voor haar ideeën; de literatuur was de plek waar werd uitgedacht wat het betekent om Vlaams te zijn. In de Vlaamse beweging is de literatuur politiek en de politiek literair. De beweging is zo belangrijk dat haast geen enkele Vlaamse auteur er omheen kan. Van Conscience tot Gezelle en van Claus tot Lanoye, allemaal dienden ze hun positie ten opzichte van de Vlaamse beweging te bepalen.

Perdu presenteert met ‘De Vlaamse beweging’ een avond op het brandpunt van politiek, literatuur en geschiedenis. Verplichte kost voor iedereen die meer wil weten over de historische en maatschappelijke betekenis van de Vlaamse literatuur.

Geert Buelens, hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde in Utrecht, zal de betekenis van de Vlaamse beweging toelichten. Daarnaast zal hij spreken over de Vlaamse beweging in poëzie uit de Eerste Wereldoorlog en over het activisme van Paul van Ostaijen.

Laurens Ham neemt het tijdschrift De Toorts onder de loep. Dit Utrechtse tijdschrift, uit de jaren 1916 - 1921 hing de grootnederlandse gedachte aan. Dat wil zeggen dat in De Toorts gestreden werd voor de eenheid van Vlaanderen, Nederland en Zuid-Afrika. In tijdschriften als De Toorts werd aan dit streven een literaire vorm gegeven.

Jeroen van Rooij leest De Oostakkerse gedichten van Hugo Claus en vergelijkt ze met de Vlaamse fascistische bundel ‘Zeeland’ van collaborateur en dichter Ferdinand Vercnocke. In de ‘eeuwige bronst’ van Claus’ bundel blijkt dan ineens een opvallende politieke onderstroom aanwezig.

Aanvang: 20.30 uur; zaal open: 20.00 uur

Afgelast: Vrijdag 10 oktober 2008: Voorstelling Toon Tellegen. Afgelast

Helaas kan de voorstelling 'Raafvogels' van Toon Tellegen en Albert Veenendaal op 10 oktober 2008 niet doorgaan. We hopen dit programma binnenkort opnieuw te kunnen aankondigen.

Over de voorstelling (die is afgelast):

"Jaren geleden verzon ik iemand die ik mijn vader noemde. Het was op een ochtend, heel vroeg, ik kon niet meer slapen, ik herinner het mij nog goed. Mijn vader toonde zich niet verbaasd dat hij opeens zomaar uit het niets ontstond, en verzon, op zijn beurt, mijn moeder, mijn broers en mij. Hij bedacht ook, diezelfde ochtend nog, het leven dat wij moesten leiden."

Raafvogels is een bundel vol met gedichten over een verzonnen vader. Een dikke bundel met een grote eenheid, die Tellegen vorig jaar in De week van het luisterboek in een avondvullende voorstelling integraal voorlas in het BonBontheater in Amsterdam. Hij werd daarbij begeleid door pianist Albert van Veenendaal.

Deze voorstelling, die voor 10 oktober 2008 in Perdu stond aangekondigd, is afgelast.

Vrijdag 3 oktober 2008 - Drawings on writing

Met: Serge Onnen, Oorbeek, Keyna Nara, Mark van Tongeren, Willem van Weelden, Mu Xue, Los Poettas, Jim Fulkerson, Arie Altena en de Jackson Mac Low Band

"When it’s unreadable to the other, it becomes some kind of drawing", schrijft tekenaar Serge Onnen over handgeschreven teksten - een observatie die hem inspireerde tot het samenstellen van een bloemlezing, Drawings on Writing, waarin teksten zijn opgenomen die in de eerste plaats grafisch interessant zijn. Experimentele Arabische calligrafie, tekeningen van letters, door de vele doorhalingen vrijwel onleesbare proza-schetsen van beroemde auteurs, uitzonderlijke muzikale notaties van componisten als Dick Raaijmakers of Earle Brown, dansnotatie, doorgestreepte CIA-bestanden, pictogramschrift, extreme grafische vormgevingen en letterontwerpen, een seincodesysteem uit een Sherlock Holmes-verhaal... Het boek is prachtig om te zien en nauwelijks leesbaar. Maar dat betekent nog niet dat het boek niet kan worden voorgelezen. Perdu organiseert de Nederlandse presentatie van dit boek en heeft mensen met zeer verschillende achtergronden gevraagd er een stuk uit voor te lezen. Wat we ons ook bij zo’n voordracht moeten voorstellen... muzikale uitvoering of toelichting of filosofische interpretatie of dans... hoe onleesbaarder de tekst, hoe meer er mee te doen valt!

Vrijdag 3 oktober 2008. Aanvang: 20.30 uur, zaal open: 20.00 uur

26 september 2008: De receptie van 'Zes wenken voor muggen aan de deur' van Peter van Lier

Met o.a.: Peter van Lier, Martin Reints, Han van der Vegt, Charlotte Mutsaers (o.v.)

Als een leeuw kon praten zouden wij niet begrijpen wat hij zegt, zegt een beroemd filosoof. Wat leeuwen van deze opvatting vinden is niet bekend. Misschien wel heel beledigend. De filosoof wil iets over begrijpen zeggen maar verbant daarmee, en passant, de koning van het dierenrijk naar de marge. Alsof we zelf zo helder zijn! We moeten het probleem omkeren: als wij tegen dieren praten, hoe begrijpelijk kunnen wij dan blijven?

Zes wenken voor muggen aan de deur is de opvallende titel van de meest recente bundel van Peter van Lier, vorig jaar verschenen bij Van Oorschot. Op allerlei manieren tast de dichter in dit werk zijn relatie tot het dierenrijk af. Daarvoor gebruikt hij het enige middel dat de dichter heeft, maar dat middel is tegelijk een punt waarop wij ons het meest van de dieren onderscheiden: de taal. Geschreven taal, nota bene. En Van Lier gebruikt die taal juist op een manier die zo ver mogelijk van de dierentaal afstaat. In plaats van de taal op zijn Blonks te ontleden tot oergeluiden voert Van Lier de complexiteit van de zinsbouw hoog op - veel gedichten bestaan uit één lange volzin vol van de meest merkwaardige wendingen. Alsof de dichter helemaal door de taal heen gaat in de hoop dat als hij er aan de andere kant uitkomt, hij daar een intelligent gesprek met een gaasvleugelige of platvis aan zou kunnen knopen. Schijnbaar ongepast is de eloquentie waarmee hij de dieren niet alleen beschrijft in het dagelijkse leven of hun functie in De Bijbel analyseert, maar ook direct aanspreekt of ‘wenken’ geeft; de bundel culmineert zelfs in een serie sollicitatiebrieven “Betreffende een functie in het dierenrijk”.

Bij deze Receptie-avond nodigt Perdu dichters en wetenschappers uit om te bespiegelen op de bundel, onder wie dichter Martin Reints, die ook een andere wereld in het alledaagse lijkt te zoeken, en (onder voorbehoud) schrijver en dierenliefhebber Charlotte Mutsaers. Dieren heeft Perdu niet bereid kunnen vinden de dichter van repliek te dienen; namens hen zal dichter Han van der Vegt, die ervaring heeft met onmogelijke taal, reageren op de bundel. Van Lier zelf opent en sluit met voordracht.

Vrijdag 26 september. Aanvang: 20.30, zaal open: 20.00

25 september 2008: Verveling

Met: Awee Prins, Burcht Pranger, Samuel Vriezen

"Verveling en gevoelens van zinloosheid tekenen onze tijd.”

Wat doet verveling met een mens? Wat zegt verveling over onze normale tijdsbeleving? Is verveling net zoals zinloosheid een kenmerk van onze tijdsgeest, of is verveling de ‘acedia’; de demoon van het middaguur die je van het rechte pad doet dwalen en waartegen gestreden moet worden? Verveling, zoveel is zeker, is niet alleen maar de afwezigheid van iets interessants. Van de strijd tegen de verveling die de middeleeuwse monniken plaagde, tot de postmoderne verveling als ‘grondstemming van onze tijd’ is er op verschillende manieren nagedacht over het universele fenomeen verveling.

Tijdens deze avond brengen drie sprekers dan ook vanuit filosofische, theologische en muzikale hoek een boeiende kijk op het fenomeen verveling.

Donderdag 25 september. Aanvang: 20:30 uur, zaal open: 20:00 uur

19 September 2008: Buitenbeens: Uitgeverij Voetnoot

Met: Anneke Pijnappel, Henrik Barends, Martin de Haan, Rokus Hofstede, Jan Pieter van der Sterre, Edgar de Bruin, Hank Geerts, Kees Mercks, Irma Pieper, Filip Topol, Hans van Pinxteren (o.v.), Andrea Voigt, Wineke de Boer en Arnold-Jan Scheer.

De verbeeldingskracht is de koningin van het ware…” Charles Baudelaire

"In het licht van alle omstandigheden vraag ik mij wel eens af of de dagen van de kleine uitgever niet geteld zijn” verzuchtte de gerenommeerde Haagse gentleman-uitgever L.J.C Boucher in 1946. Maar wat hij zelf karakteriseerde als “de maniakale neiging om dwars tegen alle zakelijke overwegingen in toch steeds weer boekjes te maken” bleef tot op de dag van vandaag bestaan. Kleine maniakale uitgevers die tegen alle zakelijke overwegingen in boekjes blijven maken zijn er nog steeds. Wat een geluk.

Van oudsher geeft Perdu aandacht aan literatuur die het schelle licht van de commercie slecht verdraagt, buitengewone literatuur die glanst en intimiteit behoeft, die verbeeldingskracht en stamina van de lezer vraagt. En vanaf haar prille begin wijdt Perdu avonden aan de uitgevers van dergelijke literatuur. Vanuit deze traditie vroegen we, als feestelijk begin van het seizoen, Uitgeverij Voetnoot ons een blik te gunnen op haar fonds. Een fonds waarin de verbeelde werkelijkheid zegeviert. Dit in de geest van Charles Baudelaire, wiens kunstkritieken de basis vormen van het fonds.

De uitgevers van Voetnoot vertellen ons wat hen beweegt en wat het karakter van het fonds uitmaakt. Vertalerstrio Marjan Hof (Martin de Haan, Jan Pieter van der Sterre, Rokus Hofstede) leest passages voor uit de serie PERLOUSES en licht haar keuze toe. Zo ook de vertalers van de reeks MOLDAVIET (korte Tsjechische verhalen). Verder lezen Voetnootdichters voor en redacteur Andrea Voigt verantwoordt haar keuze van de dichters. Martin de Haan presenteert de avond en leidt het gesprek.

Vrijdag 19 september, 20:30 uur. Reserveren aanbevolen.