vrijdag 21 november 2014

Woensdag 26 november 2014: 150 jaar Herman Gorter

Met: Lieneke Frerichs, Dick van Halsema, Frank Keizer, Marie Meeusen, Margot Schaap, Johan Sonnenschein, Willem van de Wetering, Menno Hartman & Geert Buelens

Op 26 november 1864 is het precies 150 jaar geleden dat Herman Gorter (1864-1927) werd geboren. Ter viering van zijn verjaardag presenteren Van Oorschot, Huis Clos en Perdu twee nieuwe boeken, van de jongere en latere Gorter. Bij Huis Clos verschijnt een heruitgave van Gorters lange, nooit bij leven gepubliceerde 'Een dag in 't jaar' (1889), onder de titel: Een glorieus ding. 'Een dag in 't jaar' van Herman Gorter, bezorgd en toegelicht door Johan Sonnenschein. Bij Van Oorschot verschijnt het brievenboek Geheime geliefden: brieven aan Ada Prins en Jenne Clinge Doorenbos, bezorgd door Lieneke Frerichs.

Tijdens een feestelijke presentatie dragen Johan Sonnenschein en Lieneke Frerichs fragmenten voor uit Gorters adolescentiegedicht en zijn liefdesbrieven. Margot Schaap en Geert Buelens geven een reactie op 'Een dag in 't jaar'. Dick van Halsema en Marie Meeusen lezen ieder een brief voor die zij speciaal voor de gelegenheid aan Gorter schreven. Frank Keizer brengt zijn liefdesgedicht ‘Voor Herman Gorter’ ten gehore.

Over 'Een dag in het jaar':

Herman Gorter (1864-1927) is nog altijd een geliefd dichter om wat hij schreef als twintiger: zijn lyrische epos Mei (1889) en zijn wilde lyriek uit Verzen (1890). Weinigen weten dat hij precies tussen die twee klassiekers nòg een meesterwerk schreef. ‘Een dag in ’t jaar’ is een groot gedicht over een jongen die zijn veilige torenkamer achterlaat voor een tocht naar de grote stad, waarin het Amsterdam van eind negentiende eeuw te herkennen valt. Daar aangekomen wordt de sensitieve dichter overvallen door de prikkels die het stadsleven te bieden heeft. Is aanvankelijk alles mooi, jong en lente, gaandeweg verandert het straatbeeld en blijkt de grootstad ook een bedreigende jungle waarin het ‘zwarte mannengespuis’ ronddoolt op zoek naar wijn en ‘bloedig vleesch’. In dit zorgvuldig gecomponeerde gedicht verstrijkt behalve een dag en een jaar ook een mensenleven – ja zelfs een hele beschaving. ‘Een dag in ’t jaar’ bevat de meest duistere en decadente poëzie van een geboren natuurdichter.
Waarom Gorter ‘Een dag in ’t jaar’ nooit heeft willen publiceren, wordt in een uitgebreide toelichting uitgeplozen door neerlandicus Johan Sonnenschein (1980).

Over Geheime geliefden:

Herman Gorter moet - blijkens de getuigenissen van tijdgenoten - een charismatische uitstraling hebben gehad. Naast zijn vrouw Wies Cnoop Koopmans had hij twee belangrijke geliefden: Ada Prins en Jenne Clinge Doorenbos, beiden aanvankelijk bijlesleerlingen. De verhouding met Ada begon rond 1901 en de briefwisseling met Jenne nam een aanvang in 1910. Gorters vrouw was waarschijnlijk van beide verhoudingen op de hoogte, en Jenne wist van het bestaan van Ada, maar Ada is altijd onkundig gebleven van de relatie met Jenne. Pas bij Gorters onverwachte dood in 1927 werd het haar op pijnlijke wijze duidelijk dat niet zij, maar Jenne de belangrijkste vrouw in Gorters leven was geweest, en dat die bovendien tot (literair) erfgename was benoemd.

In deze uitgave zijn alle bewaard gebleven brieven van Gorter aan deze twee vrouwen bij elkaar gevoegd. Het boek begint met de brieven aan Ada Prins. Gorter had met haar een warme, aardse relatie, zoals de verliefde, van geluk overlopende brieven duidelijk maken. Toen hun verhouding wat verflauwde werd Gorter verliefd op Jenne. Zij werd al spoedig in alle opzichten Gorters muze en ze stond hem bij in het beoordelen van zijn werk. Maar Gorter heeft het contact met Ada niet kunnen missen, en hij meende ongetwijfeld ook dat zij niet zonder hem kon. Alles komt aan de orde in deze brieven, maar de belangrijkste thema's zijn de liefde en de poëzie, en hoe die zich in Gorters gedichten met elkaar versmelten.

Deze uitzonderlijke, tweevoudige liefdescorrespondentie wordt bezorgd door Lieneke Frerichs, die daarmee het door haar man Enno Endt begonnen onderzoek tot voltooiing brengt.

Over de Gorterianen:

    Geert Buelens (1971) is als professor Moderne Nederlandse Letterkunde verbonden aan de Universiteit van Utrecht. Zijn onderzoek richt zich op de wisselwerking tussen literatuur en samenleving. Hij publiceerde uitvoerig over Paul van Ostaijen, avant-garde poëzie, nationalisme en de poëzie van de Eerste Wereldoorlog. Zijn huidige onderzoek gaat, onder andere, over de cultuur van de jaren zestig en de dynamiek tussen de poëzie en de liedkunst sinds de Romantiek.

    Lieneke Frerichs (1944) promoveerde op de ontstaansgeschiedenis van Nescio’s verhaal ‘De uitvreter’ en heeft veel gepubliceerd van en over Nescio, onder meer zijn Verzameld werk. Van 2006 tot 2012 was zij hoofdredacteur van het Verzameld werk van Karel van het Reve, daarna is zij begonnen aan de biografie van Nescio. Zij schreef eerder artikelen over Gorters jeugdgedicht ‘Lucifer’ en over de betekenis van Bergen aan Zee voor Gorters leven en werk.

    Dick van Halsema (1943) is emeritus hoogleraar moderne Nederlandse taal en letterkunde en lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Over de geschiedenis van de Nederlandse literatuur schreef Dick van Halsema Te zoeken in deze angstige eeuw: sporen van décadence-voorstellingen in de Nederlandse letterkunde aan het einde van de negentiende eeuw (1994); Epifanie: ogenblikken van verlichting en verschrikking in de Nederlandse letterkunde rond 1900 (2006); Vrienden & visioenen: een biografie van Tachtig (2010). Van Halsema is de biograaf van de Nederlandse dichter Jan Hendrik Leopold.

    Frank Keizer (1987) is dichter, essayist en redacteur. Hij debuteerde met de bundel Dear World, fuck off, ik ga golfen. Bij Uitgeverij Perdu verscheen in 2013 de integrale vertaling die hij samen met Samuel Vriezen maakte van de bundel Disaster Suites van Rob Halpern. Met Maarten van der Graaff en Daniël Labruyère richtte hij in 2012 het online literaire periodiek Samplekanon. Hij coördineert de uitgeverij van Perdu en is redacteur bij de uitgeverij Leesmagazijn.

    Marie Meeusen (1981) is docent taal- en cultuurvakken aan de opleiding Communication & Multimedia Design Amsterdam. Ze is ex-redactielid van literair tijdschrift Kluger Hans. Haar werk verscheen in verschillende literaire tijdschriften, In haar vrije tijd vormen haar blog Huiverinkt en de literaire podia de voornaamste expressiemedia.

    Margot Schaap (1986) studeerde in 2008 af aan de Film Academie met de 24 minuten durende fictiefilm Gaandeweg. Op het Nederlands Film Festival won ze de Tuschinski Award voor de beste film van de Film Academie. In 2009 maakte zij de film One Night Stands Lynn en in 2013 Flarden van Thomas. In 2014 ging haar film Een dag in 't jaar in première in EYE. Margot Schaap maakte deze speelfilm als onderdeel van haar onderzoeksmaster aan de Nederlandse Film en Televisie Academie.

    Johan Sonnenschein (1980) promoveerde in 2012 op de studie Kentering wending knik. Dynamiek in modern dichterschap (over Gorter, Nijhoff en Willem Jan Otten). Eerder publiceerde hij over Gorters socialistische epos Pan in het tijdschrift nY, waarvan hij redacteur is. Hij essayeert over hedendaagse poëzie en is lector aan de Université de Liège.

Zaal open: 19.30 uur
Entree: gratis
Reserveren kan hier

maandag 17 november 2014

Vrijdag 21 november 2014: Presentatie Terras 07: Nieuw land

Met: Jurriaan Benschop, Wim Noordhoek, redactie Terras, Lisa Thunnissen & Arjan Brentjes

Tijdschrift Terras zoekt de utopie niet elders of in de toekomst, maar onderzoekt in dit programma en het net verschenen nummer #07 Nieuw land -via literatuur, film, kunstkritiek en vertalingen- het huidig landschap op haar utopische kwaliteiten.

Is er nieuw land te vinden door op een andere manier naar het hier en nu te kijken? Welke utopische kwaliteiten komen aan het licht? Welke rol speelt lokaliteit bij het betreden van nieuwe gronden? Aan de hand van deze vragen stelde tijdschrift Terras een programma samen met bijdragen uit het net verschenen nummer #07 Nieuw land, film(fragmenten) en nieuw werk.


Kunstcriticus, curator en schrijver Jurriaan Benschop verkent het kunstlandschap.

In de korte film BACTERIËN van Jan Peeters en Paul Bogaert neemt een schoonmaker enthousiast de kleinste hoekjes onder handen terwijl bacteriën en dienstmededelingen zich verspreiden en vermenigvuldigen.

Met de voordracht van programmamaker en schrijver Wim Noordhoek brengen we een bezoek aan zijn Haagse tantes.

De redacteuren van Terras doen verslag vanuit o.a. Lima, Harare en het Coney Island van Lawrence Ferlinghetti.

Lisa Thunnissen verhaalt over het nieuwe land dat je met vertalen betreedt en draagt haar vertalingen voor uit de gedichtenreeks “De utopieën” van Raúl Zurita.

In de korte film Hybris van Arjan Brentjes vermengt de utopie van het eeuwige leven zich met herinneringen aan een korte liefdesaffaire.

Deur open: 20.00 uur
Entree: 7 / 5 euro (met kortingspas)
Reserveren kan hier

vrijdag 7 november 2014

Vrijdag 14 november 2014: De Tong van het Dikke Niets

Met: Taylan Susam, Herko van Bergen, Yvonne Dröge Wendel & Paul de Lange

Een avond over niets. Werkelijk over niets. En de vraag hoe je er woorden aan geeft. Hoe heb je het over iets waar je het eigenlijk niet over hebben kunt? Vanuit verschillende invalshoeken wordt die vraag belicht: vanuit de kunst, de natuurkunde, boeddhisme en de poëzie. En het niets wordt in de praktijk gebracht: Taylan Susam zal John Cage's compositie 'Lecture on Nothing' uitvoeren. Verder spreken o.a. Herko van Bergen en Yvonne Dröge Wendel.
Meer info volgt spoedig.

Deur open: 20.00 uur
Entree: 7 / 5 euro (met kortingspas)
Reserveren kan hier

maandag 3 november 2014

Vrijdag 7 november 2014: Dichters lezen Kouwenaar

integrale voordracht van vallende stilte

Met: Jan Kuijper, Merijn Schipper, Thomas Möhlmann, Han van der Vegt, Mustafa Stitou, Rozalie Hirs, Bernke Klein Zandvoort, Lucas Hirsch, Hélène Gelèns, Martijn den Ouden, Liesbeth Lagemaat, Neeltje Maria Min, Pieter Boskma, Johan Herrenberg & Maria van Daalen

Op 4 september jongstleden overleed Gerrit Kouwenaar. Om zijn indrukwekkende poëzieoeuvre te eren, nodigde Perdu uiteenlopende dichters uit om gezamenlijk en integraal zijn bundel vallende stilte voor te dragen. vallende stilte werd in 2008 door Querido uitgegeven ter gelegenheid van Kouwenaars 85e verjaardag. Het is een selectie uit zijn hele poëzieoeuvre tot dan toe, door Kouwenaar zelf gemaakt in samenwerking met René Puthaar.

De dichters lezen ieder uit een andere periode, zonder inleidende verhalen of anekdotes, puur het klinken van het werk en de ontwikkeling ervan door de tijd heen. Elke dichter leest weer anders, legt eigen accenten, brengt de eigen achtergrond mee. Een bijzondere gelegenheid voor liefhebbers van Kouwenaar om zich opnieuw onder te dompelen, maar ook voor onbekenden met zijn werk om diepgaand kennis te maken. Wat Perdu betreft het beste eerbetoon denkbaar.

Met dank aan Querido, die exemplaren van vallende stilte beschikbaar stelde voor de deelnemers.

Deur open: 18.30 uur
Duur programma: 19.00-23.30 uur (inclusief twee pauzes)
Entree: 15 / 10 euro met kortingspas (inclusief hapjes)

Reserveren - verplicht -  kan hier

maandag 27 oktober 2014

Vrijdag 31 oktober 2014: Verloren post

Met: Patrick Bassant, Willem Bongers-Dek, Bernhard Christiansen, Jaap Faber, Maaike Haneveld, Ester Naomi Perquin, Heug & Jonathan Robijn

Misschien zijn we slordig, misschien zijn er kwade krachten en complotten in het spel, misschien hapert de machinerie van de posterijen, maar één ding is zeker: we verliezen aan de lopende band brieven, pakketten, interessante correspondentie en van verliefdheid overlopende kattenbelletjes.

Onder gastredacteurschap van Ester Naomi Perquin stelde het Vlaamse literaire tijdschrift DW B een nummer samen met kort proza om de verloren post terug te claimen via de verbeelding. Naar aanleiding daarvan presenteren we twee avonden, waarvan een in Perdu, naar de formule van Bernhard Christiansens Vorlesebühne.

De Vorlesebühne is een collectief van schrijvers en performers, die maandelijks optreden in Utrecht. Voor het themanummer van DW B componeerde Christiansen een speciale editie rondom verloren post met schrijvers uit het nummer en improvisatiemuziek.

Met een zevental auteurs en het muziekimprovisatie duo Heug (Jan Schellink en Danibal) wordt op deze avond een compositie van muziek en kort vreemd proza over verloren post gepresenteerd.

I.s.m. deBuren, de Vorlesebühne, Houtzaagmolen De Ster en DW B

Zaal open: 20.00 uur
Entree: 7 / 5 euro (met kortingskaart)
Reserveren kan hier

maandag 20 oktober 2014

vrijdag 24 oktober 2014: Mort au mime ✝ en presentatie Provo 16

Presentatie Provo & anti-mime avond

Met o.a. Jeroen Funke, Gerjon Gijsbers, Marc van der Holst, Cesanova & Nyk de Vries.

24 oktober a.s. verschijnt eindelijk de nieuwe Provo. Na een hiatus van bijna 50 jaar (het vorige nummer, Provo 15, verscheen in 1967) pikken we de (tegen)draad weer op met Provo 16, het anti-mime nummer. Hierin zal de maatschappelijke problematiek van mime-spelers, levende standbeelden en andere clowns aan de kaak gesteld worden. Tevens zal bij verschijning een internationale manifestatie tegen mime, DOOD AAN MIME/MORT AU MIME/DEATH TO MIME, plaatsvinden in Perdu. Deze zal bij genoeg animo voorafgegaan worden door een luidruchtige tocht vanaf Het Lieverdje.

De provo's van weleer zijn anno 2014 een stelletje monarchistische rechtse rakkers, maar gelukkig loopt er nog genoeg literair links tuig rond om een maandblad mee te vullen. Klinkende namen als A.H.J. Dautzenberg, Dennis Gaens, Gerjon Gijsbers, Roos Pollmann, Arnold Scheepmakers, Tinkebell en Nyk de Vries verlenen hun medewerking aan het blad, dat verluchtigd wordt met strips en illustraties van Jeroen Funke, Bart Nijstad en Kornelis Jan de Vries. Tevens trommelde initiatiefnemer Marc van der Holst wat van zijn provo-vriendjes en vriendinnetjes op, en leverden leden van het internationale provotariaat Jimmy Chen en Chelsey Minnis bijdragen.

Oleg Popov-bewonderaar Hans Kazàn en mime-speler Hakim laten een tegengeluid horen. Oh ja, en Provo 16 zal vergezeld gaan van een klappertje om mime-spelers en levende standbeelden de stuipen mee op het lijf te jagen.

Het anarchistische maandblad zal tweemaandelijks verschijnen en is tegen kostprijs verkrijgbaar bij poëziewinkel Perdu en boekwinkel Atheneum, of door contact op te nemen met de redactie. Volgende themanummers over o.a. Dood & Depressie, Sprookjes en Onbekende Nederlanders (ON'ers) zijn reeds in de maak. Lees Provo, kejje lachen!

Redactieadres:
Provo
t.a.v. M. van der Holst
Hofwijckstraat 66
1055 GJ Amsterdam

e: hetprovotariaat@gmail.com
t: 06-81133096

Deur open: 20.00 uur
Entree: 7 / 5 euro (met kortingskaart)
Reserveren kan hier.

maandag 13 oktober 2014

Vrijdag 17 oktober 2014: Vers van het mes # 31

Met: Nikki Dekker, Mathijs Tratsaert, Lucas Hirsch, The Applejacks & Marc van der Holst

Al sinds 2003 nodigt Perdu nog niet gedebuteerde dichters uit om uit eigen werk voor te dragen en te reflecteren op hun dichterschap. Dat gebeurt tijdens de programmareeks Vers van het Mes. Sinds de vijfentwintigste editie is deze serie een internationale reeks met afleveringen in Amsterdam en Gent, georganiseerd door Perdu, het Poëziecentrum en deBuren, ondersteund door deTaalUnie.


Vers van het Mes is geen poetry slam, geen open podium, geen wedstrijd. De deelnemers krijgen de tijd en de gelegenheid zich uitgebreid te presenteren. Dit doen ze middels poëzievoordrachten en het uitspreken van een kleine poëtica over hun werk, het poëzielandschap en hoe ze zichzelf daarin zien.

We nodigen voor elke editie onontdekte Vlaamse en Nederlandse dichters uit. Daarnaast is er telkens een dichter te gast die optrad tijdens een van de vorige edities en inmiddels een indrukwekkend oeuvre heeft opgebouwd. Nikki Dekker (NL) en Matthijs Tratsaert (BE) stellen zich voor met voordracht en een kleine poëtica; oudgediende Lucas Hirsch vertelt hoe zijn werk en poëtica zich ontwikkeld hebben sinds hij bij Vers van het Mes optrad. De band The Applejacks en Marc van der Holst van The Avonden verzorgen de muziek.

Organisatie: deBuren, Perdu en het Poëziecentrum, met steun van de Nederlandse Taalunie.

Zaal open: 20.00 uur
Entree: 5 / 3 euro (met kortingskaart)
Reserveren kan hier